Odszkodowanie za opóźnienie lotu – Twoje prawa jako pasażera

O prawach pasażera nie decyduje wyłącznie liczba godzin widoczna na tablicy odlotów. Znaczenie mają m.in. miejsce rozpoczęcia podróży, przewoźnik wykonujący lot, czas dotarcia do końcowego miejsca docelowego, przyczyna zakłócenia oraz to, czy wszystkie odcinki znajdowały się na jednej rezerwacji.

Kiedy stosuje się unijne prawa pasażera?

Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 obejmuje loty rozpoczynające się na terytorium Unii Europejskiej niezależnie od tego, czy wykonuje je linia unijna, czy przewoźnik z państwa trzeciego. Obejmuje również loty z państwa trzeciego do UE, jeżeli wykonuje je przewoźnik unijny. Zasady te stosuje się także w odniesieniu do Islandii, Norwegii i Szwajcarii.

Ile wynosi odszkodowanie za opóźniony lot?

W utrwalonym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE pasażer, który dociera do końcowego miejsca docelowego co najmniej trzy godziny po planowanym czasie przylotu, jest co do zasady traktowany podobnie jak pasażer lotu odwołanego. Wysokość ryczałtu zależy przede wszystkim od długości trasy.

Opóźnienie przylotu liczy się do chwili, w której pasażerowie mogą rzeczywiście opuścić samolot — w praktyce zasadnicze znaczenie ma moment otwarcia co najmniej jednych drzwi, a nie samo dotknięcie pasa startowego.

Opieka to nie to samo co odszkodowanie

To dwa odrębne uprawnienia. Nadzwyczajna okoliczność może wyłączyć obowiązek wypłaty ryczałtu, ale zasadniczo nie zwalnia przewoźnika z obowiązku zapewnienia pasażerowi opieki podczas oczekiwania.

Jeżeli linia nie zapewniła należnej opieki, pasażer może zorganizować rozsądne i konieczne świadczenia we własnym zakresie, a następnie żądać zwrotu kosztów. Należy zachować rachunki i unikać wydatków niewspółmiernych do sytuacji.

Kiedy przewoźnik może odmówić odszkodowania?

Przewoźnik nie musi wypłacać ryczałtu, jeśli wykaże, że zakłócenie zostało spowodowane nadzwyczajnymi okolicznościami, których nie można było uniknąć mimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków. Samo użycie w odpowiedzi zwrotu „przyczyny operacyjne” albo „względy bezpieczeństwa” nie przesądza jeszcze o istnieniu takiej okoliczności.

Do nadzwyczajnych okoliczności mogą należeć m.in. poważne warunki pogodowe, decyzje kontroli ruchu lotniczego, zagrożenia bezpieczeństwa albo destabilizacja polityczna. Typowa usterka techniczna związana z normalnym funkcjonowaniem samolotu nie staje się jednak automatycznie okolicznością nadzwyczajną. Każdy przypadek wymaga oceny przyczyny, jej źródła i możliwości przeciwdziałania.

Lot z przesiadką: liczy się końcowy cel podróży

Jeżeli odcinki zostały objęte jedną rezerwacją, dla oceny trzygodzinnego opóźnienia istotne jest co do zasady dotarcie do końcowego miejsca docelowego. Krótsze opóźnienie pierwszego odcinka może więc prowadzić do utraty przesiadki i znacznie późniejszego przybycia na miejsce.

Inaczej może wyglądać sytuacja przy dwóch niezależnych biletach. Wtedy nie zawsze można traktować oba loty jako jedną podróż na potrzeby rozporządzenia, a ryzyko utraty osobno kupionego połączenia jest większe.

Co zrobić na lotnisku i po podróży?

Reklamacja, Rzecznik Praw Pasażerów czy sąd?

Najpierw należy złożyć reklamację do przewoźnika. Zgodnie z polskim Prawem lotniczym powinna zostać rozpatrzona w ciągu 30 dni. Brak odpowiedzi w tym terminie oznacza uznanie reklamacji.

Po wyczerpaniu postępowania reklamacyjnego pasażer może wystąpić do Rzecznika Praw Pasażerów przy Prezesie ULC o pozasądowe rozwiązanie sporu albo dochodzić roszczenia przed sądem. Wniosek do Rzecznika należy złożyć przed upływem roku od wykonania przewozu lub dnia, w którym miał on zostać wykonany. Z roszczeniem nie warto zwlekać — terminy i właściwy tryb mogą zależeć od prawa krajowego oraz faktów konkretnej sprawy.

A jeżeli lot był częścią imprezy turystycznej?

Prawa wobec przewoźnika lotniczego nie znikają tylko dlatego, że przelot był elementem pakietu kupionego u organizatora turystyki. Jednocześnie nienależyte wykonanie transportu może stanowić niezgodność w wykonaniu imprezy turystycznej i uruchamiać odrębne uprawnienia wobec organizatora.

Nie oznacza to możliwości uzyskania podwójnej rekompensaty za tę samą szkodę. Świadczenia przyznane na podstawie różnych reżimów powinny zostać odpowiednio uwzględnione, ale warto prawidłowo określić adresata każdego żądania.